Shkrime Autoriale

Ballina Shkrime Autoriale

10 libra triller që duhet ti lexoni patjetër!

Në vitet e fundit, të apasionuarit pas librit e kanë qenë, të themi të bekuar, jo vetëm me disa trillere të mrekullueshëm, por edhe me adaptimin e tyre si filma. Nëse ju pëlqen Gillian Flynn, Liane Moriarty dhe Stephen King dhe jeni duke kërkuar për disa libra të tjerë për ti lexuar, ne e kemi bërë një listë me 10 librat triller që duhet ti lexoni dhe gjithashtu që mund të ju pëlqejnë. Nga disa prej këtyre librave janë duke u përgaditur filma, prandaj nxitoni ti lexoni. Titujt e këtyre librave ne e i kemi paraqitur në anglisht, por kjo nuk do të thotë që ata nuk janë të përkthyer edhe në shqip.

I vetëm në një ishull me vetëm një libër, cili do të preferonit të ishte ai?

Një audiencë e gjerë e lexuesëve, janë pyetur nga faqja “Bookstr” se nëse do të ishit ngujur në një ishull, i vetëm dhe do të kishit mundësi të merrnit vetëm një libër, cili do të ishte ai? Përgjigjet si duket kanë qenë vërtetë të menduara gjatë. Njëra ndër përgjigjet që shumë lexues e kanë dhënë, ka qenë se është pothuajse e pamundur ta marrim vetëm një libër. Më poshtë i keni njëzet përgjigjet më interesante:

Tomas Man: Mërzia është “shpërdorim i kohës”

Mërzia është në vet aktin e të ekzistuarit. Njeriu tërë jetën e përshkon duke kërkuar kuptim, projekton qëllime dhe jeton në të ardhmen. Krejt kjo që t’i ikë përballjes me të tashmen.

Por kjo arratisje e njeriut nga e tashmja, nga çasti, nuk është asgjë tjetër veçse “shpërdorim i kohës”.

Këtë mesazh përpiqet të na jap shkrimtari gjerman Thomas Mann në romanin e tij “Mali Magjik”, që njihet si kryevepra e letërsisë gjermane.

Personazhi kryesor Hans Kastorpi, djali i një familjeje borgjeze në Gjermaninë e fundshekullit 19, me rekomandimin e mjekëve ndërmerr një udhëtim në malin magjik. Atje është i vendosur një sanatorium ku të sëmurë të ndryshëm përpëliten mes jetës dhe vdekjes.

Hansi, i mësuar me jetën mondane, në udhëtimin në malin magjik do të përballet për herë të parë me vdekjen. Në sanatorium shumica e të sëmurëve janë në prag të vdekjes dhe Hansi, i gjendur në këtë mes, do ta kuptoj për herë të parë anën tjetër të jetës.

Kur njeriu është pranë vdekjes ka një tjetër konceptim për kohën. Ai jeton në të tashmen, koha nuk matet më me ditë apo muaj. Disi humb sensi i kohës dhe njeriu humbet vetveten brenda një qarku metafizik.

Pas një kohe Hansi sëmuret edhe vet dhe i shtrirë në shtrat fillon përsiatjet mbi kohën dhe përjetësinë. Njeriu vetëm kur është pranë vdekjes e ndesh përjetësinë. Kjo i gjet edhe Hansit, personazhit kryesor tek “Mali magjik”.

Gjatë një bisede me Setembrinin, të sëmurin që në botën normale ka qenë letrar, Hansi përpiqet t’i shpjegoj këto mëdyshje lidhur me kohen dhe vdekjen.

Setembrini, një njëri i regjur nga vuajtjet e jetës, i thotë në një moment reflektimi Hansit:

“Kontakti i hershëm dhe i përsëritur me vdekjen ndihmon një zhvillim të tillë të shpirtit që e bën atë më të prekshëm dhe me të ndjeshëm ndaj ashpërsisë dhe mizorisë dhe, të themi, të cinizmit të jetës së përditshme.”

Mërzia sipas Manit mund të tejkalohet vetëm nga udhëtimet dhe të papriturat që na sjellë jeta. Nëse njeriu ka rënë në monotoni dhe çdo ditë është e njëjtë sikurse tjetra, ai e ka “shpërdoruar kohën” dhe mërzia është pasoja më e natyrshme këtu.

Siç do të kishte thënë Man “ne duhet në vazhdimësi ta freskojmë, rinojmë kohën”.

Më poshtë po e japim përsiatjen e Hansit mbi mërzinë dhe kohen:

“Ajo që quhet mërzi është në të vërtetë një shpërdorim morboz i kohës për shkak të monotonisë. Gjatë njëtrajtësisë së pandërprerë segmentet e mëdha të kohës tkurren në një farë mënyrë që e tremb zemrën për vdekje; në qoftë se një ditë është si gjithë të tjerat, atëherë edhe gjithë të tjerat janë si një ditë; kështu në një njëtrajtësi të përkryer edhe jeta më e gjatë do të përjetohej si tepër e shkurtër dhe do të kalonte pa u ndjerë. Ambientimi është një përgjumje apo mbase një zbehje e ndjesisë se kohës dhe në qoftë se vitet e rinisë rrjedhin më ngadalë, ndërsa jeta e mëvonshme rrjedh edhe nxiton gjithnjë e më shpejt, edhe kjo lidhet me ambientimin.

Ne e dimë shumë mirë se ndërrimi i zakoneve apo përvetësimi i zakoneve të reja është mjeti i vetëm për të qëndruar në jetë, për të freskuar ndjesinë tonë për kohën, dhe përgjithësisht për të rinuar, forcuar, ngadalësuar përjetimin tonë jetësor. Ky është edhe qëllimi i ndërrimit të vendit dhe të klimës, i udhëtimeve zbavitëse, kjo është edhe kënaqësia dhe shlodhja nga ndryshimet dhe ndodhitë.”

Thomas Mann, “Mali Magjik”
Përktheu Afrim Koçi
Përgatiti: Agon Sinanaj

Ditar / 19 Prill

Ditë me shi

A jemi ne ata që jemi apo ata që nuk jemi?

Do të duhej të ishim ata që nuk jemi. Vetëm duke qenë ata që nuk jemi, ne mund të jemi ata që jemi. Gjithëherë njeriu duhet të zbulojë dicka të re tek vetja. Kjo na bën të jemi ata që nuk jemi dhe në të njejtën kohë ata që jemi. Sepse të jesh do të thotë të zhvillohesh. Dhe të zhvillohesh do të thotë të mos jesh në të djeshmen. Nëse ndalemi së kërkuari brenda vetes, ne do të jemi gjithmonë po ata të njejtët, të pandryshueshmit, aksidentalët. Apo thënë ndryshe ata që nuk jemi.

Njeriu duhet ti gjej brenda vetes shkaqet fillestare për tu cliruar nga e djeshmja. Vetëm kështu ai mund të qesh ashtu sikur qeshte dikur. Njeriu duhet të zbulojë fëmijën brenda tij të cilin ja vodhën bota dhe shoqëria.

14:10

Një “lavazh” për libra!

Secili mund ta ketë një libër të pluhrosur në vitrinën e tij – një libër të cilin nuk e keni shfletuar për kohë të gjatë. Por, paramendoni librarit të mbushura përplot libra të tillë, të vjetër dhe të pluhrosur, të cilët rrallë herë janë hapur. Si do të i’a bënit që ti kthenit ata përsëri në një gjendje të mirë?

Tre gjëra që i keni mësuar gabimisht!

1. Universi komploton për të na ndihmuar

Pendimi i mëkatarit!

Amaneti i politikanit të penduar

Nga: Gerald Ramaj

Nuk e prisja që të vinte ndonjëherë ky moment, por sot, unë Pendim Rameti po ndjej se po më rrëngjethet mishi e po mbytem në mendime që mund t’i quaj me plot bindjen ” të dhimshme”. Po më qarkullojnë në mendje shumë mendime mbi atë që kam qenë dhe atë që kam bërë kur isha, kur isha… ndoshta s’isha unë.

Pse Shekspiri i “vrau” Romeon dhe Zhulietën?

Tragjedia e Shekspirit“Romeo dhe Zhulieta” bazohet në dashurinë e dy të rinjve nga qyteti i Veronës. Kjo dashuri nisi ashtu si pa të keq në një festë. Ishte dashuri me “shikim të parë” dhe çdo takim tjetër të rinjtë e përjetonin me të njëjtin intensitet ndjenjash dhe pasionesh sikur të ishte herë e parë. Romeo dhe Zhulieta ishin të pa mësuar dhe të pa edukuar për diçka të tillë, andaj mrekullohen nga kjo ndjenjë e pa njohur, që i gjallëron dhe i mbush me jetë. Duket sikur ata e jetojnë cdo moment sikur të ishte i pari.

Harta letrare e botës është thjeshtë e mahnitshme

Njëra nga gjërat që i bënë librat aq të fuqishëm është se ato ju lejojnë të provoni kultura dhe përvoja të ndryshme, pa i jetuar ose pa kaluar me të vërtetë nëpër to. Me këtë ide në mendje, a do të dëshironit ta zgjeronit pak botën tuaj të leximit?

Ditar/7 Prill

Më rastis shpesh në parkun ku bëjë ecejake të ulëm në ndonjë qoshe dhe t’i shikoj njerëzit, teksa ecin, me një si krenari të harlisur. Mundohem ta kuptoj nga ecja, se çfarë ka në kokat e tyre. Këta që ecin me revan, me duket se ende se kanë kuptuar, apo se paku se kanë ndjerë ende në palcë, atë gjënë që ta ngjeth mishin: tmerrin nga vdekja, nga mosqenia. Këta që ecin më ngadalë, më duken hallexhinj, që, jetën duhet ta kenë marr tepër seriozisht. Por në park shoh, në të rrallë, edhe ca tipa që janë ndalur, të mbështetur në ndonjë pemë, apo të ulur në barin e blertë. Gjithnjë kam ndjerë simpati për ta. Ashtu të ndalur, me shikim të përhumbur diku në horizont, më janë dukur si mendimtar.

Mbase këto janë vetëm hamëndësime. Epo mirë: a nuk është gjithçka hamendje?! Bile nganjëherë se kuptoj as se pse ecin njerëzit. Po ta mendosh: toka është një thërrmijëz në gjithësi, nuk mbahet askund, e ne as që ia kemi idenë gjithë kësaj. Dhe sikur kjo të mos mjaftonte, ne, ende kemi vullnet për të ecur. Sikur njeriu shkuaka diku!

Pastaj mu ndërmend Parmenidi. Qenia është, jo qenia nuk është, thoshte dikur eliasi nga anktikiteti. Kjo thënie disi më ka shëruar gjithmonë nga këto hamëndësimet e mia metafizike. Pra nëse qenia është, e jo qenia nuk është, atëherë, gjithçka ka qenë gjithmonë dhe, do të jetë, po ashtu gjithmonë. Asgjë nuk është krijuar e si rrjedhojë asgjë as nuk do të mbarojë një ditë. Kjo botë, që nuk na flet, ka qenë gjithmonë dhe do të jetë gjithmonë. Me gjasë kjo është krejt çka mund të jetë.

Po them me gjasë, se a nuk është gjithçka në këtë jetë një gjasë. Vet jeta është një gjasë!.
Mu kujtua Hans Kastorpi i Toman Manit tek “Mali Magjik”, i cili nga këto hamëndësime kishte përfunduar në shtrat. Nuk është se unë jam më mirë. Ama po ta mendosh se toka nuk mbahet askund, shtrati është gjëja më e pakët këtu. E po të guxoj t’i shkoj njeriu deri në fund kësaj, çmenduria do të ishte gjëja më e natyrshme.

02:24

MË TË POPULLARIZUARAT

MË TË LEXUARAT

Disa nga shprehjet më të bukura për gratë!

"Nga sytë e femrave rrjedh dhe filozofia ime: Ato ndriçojnë ende zjarrin e vërtetë të Prometeut. Janë libri, arti, akademia, që tregojnë, mbajnë dhe...

The Unforgettable She…

Gustave Flaubert